Apple’ın Yeni Bebeği: San Francisco!

sanfran

Geçtiğimiz günlerde iOS 9 epey bir karmaşayla yayınlandı. (Bkz: Sürümü gibi 9 saatte alınamayan güncellemeler, bildirim butonlarının kapanması.)

Elbette şimdi konumuz bu değil. Çevremde Open Source (açık kaynak) tabanlı uygulamalara, işletim sistemlerine düşkünlüğümle biliniyorum. Bu da hâliyle kendi özgür tasarım anlayışımı, kendi sınırlarımı zorlamama epeyce yardımcı oldu. Bunlardan biri de kullandığım uygulamalarda veya işletim sistemlerinde özellikle tipografi düşkünlüğümden dolayı default (üzerinde gelen) fontları çoğu zaman sevmeyen biri olarak, yeni alternatifleri ya kendim yazarak; ya da tasarlayarak kullanmayı çok seviyordum. Ama gördüğüm üzere Apple bunu son güncellemeyle çok iyi dengelemiş.

Lafı daha fazla uzatmadan, Apple‘ın epeyce bir süredir demirbaşı hâline gelen Helvetica Neue, artık yerini San Francisco‘ya bıraktı diyerek konuya girmek istiyorum. 🙂 Elbette buna ilgi duymayan, bunun farkında bile olmayan son kullanıcı arkadaşlarım vardır; lâkin algıda seçicilik dedin mi, orada bir durun diye uyarmadan edemem. 😛

san1hel1

Helvetica, Font: (ÜSTTE) – San Francisco, Font: (ALTTA)

San Francisco fontlar ilk olarak zaten bildiğiniz üzere Apple Watch‘ta kullanılmıştı. Şimdi ise standart olarak tüm Apple platformu ve Apple ürünleriyle birlikte gelecek: iPhone, iPad ve Mac gibi.

watch
Apple ilk günden beri, iPhone için iOS’ta yazı tipi olarak Helvetica’yı kullanmıştır ve yine 10.9 Yosemite’den beri, Mac OS X için Helvetica adına Lucida Grande yazı tipinden vazgeçti. Neden Apple dünyanın en ünlü ve en sevilen fontu Helvetica’yı kullandı bu zamana dek? İşte şimdi daha rahat karar verebilirsiniz. 🙂

Helvetica, küçük boyutlarda zayıf:

Bu devamlı söylenen bir hâle gelmişti, nedeni ise: Helvetica’nın küçük boyutlarda, metinler için uygun hâlde bulunmaması. Mac OS X Yosemite için sistem fontları Helvetica’ya dönüştürüldüğü zaman, pek çok tasarımcı Helvetica’nın bu durum için hiç uygun olmadığını iddia etti.


hel2(Helvetica, küçük boyutlarda; özellikle arayüz tasarımları için neden berbattır?’ı özetleyen infografik.)

Eğer küçük bir boyutta metinleri yazıp, onları bulanık bir hâle getirirseniz; Helvetica’nın ne denli düşük okunabilirliği olduğunu görebilirsiniz. Apple, daha okunaklı olması adına Apple Watch’un küçük ekranında, yine küçük boyutlu metinleri okuyabilmemiz için San Francisco yazı tipini geliştirdiğini böylelikle ifşa etmiş oldu.

helveticabulanık
(Helvetica, bulanıklaştırma örneği.)

Ancak günümüzde, akıllı cihazlar kağıt baskıdan daha fazla çözünürlüğe sahip ve iPhone gibi ürünler, Apple Watch kadar küçük değil hâliyle. Peki neden Apple sadece akıllı saati Watch için değil de; iOS ve Mac OS X için sistem yazı tiplerini de değiştirdi? İşte cevap burada devreye giriyor, aslında San Francisco tek bir yazı tipi değil.

San Francisco, tek bir yazı karakteri değil:

San Francisco fontlarının ortak özelliği son derece okunaklı olmasıdır. Ancak sanılanın aksine,Apple Watch ve iOS / Mac için San Francisco fontları aslında aynı değildir. 🙂

“SF” adlı yazı ailesi iOS için kullanılır / Mac ve “SF Compakt” Apple ise Watch içindir. Bunu özellikle “o, e, s” gibi yuvarlak şekilli harflere bakarak farkı görebilirsiniz. SF Compakt, SF‘den daha ziyade düz dikey çizgilere sahiptir.

sf1 sf2

SF ve SF Compact

sanfranaile

Helvetica gibi bir yazı karkaterinde, küçük boyutlarda ‘a’, ‘e’, ​​’s’ gibi harfler bozularak okumayı zorlaştırır. San Francisco’da ise bu sorun kerning/espas değerleriyle tamamen ortadan kaldırılmış.

negative pozitif

(Ekran ve Metin yazı tipleri)

Küçük boyutlardaki metinler için kullanılan San Francisco, metin yazı tiplerinde ve ekran yazı tiplerinde daha fazla marj oranıyla tasarlanmıştır. Bu, küçük boyutlarda daha okunaklı olması için geniş bırakılmıştır.

San Francisco fontlarının bir diğer özelliği de dinamik olmasıdır:

San Francisco, büyük özelliklerinden birisi olarak dinamik yazı tipi olduğunu gösterdi bizlere. Peki bu ne demek oluyor? Sistem, otomatik olarak metin boyutuna göre kendi boyutunu seçecektir. (Web, telefon ekranı, iPad ekranı, iWatch vs. gibi)

disp

Özetle San Francisco:

Gördüğünüz gibi, San Francisco yazı tipleri özenle herhangi bir metin boyutu ve herhangi bir cihaz üzerinde; okunması kolay olacak şekilde tasarlanmıştır.

Helvetica, daha hiçbir dijital cihazlar yokken 1957’de İsviçre’de tasarlanmıştı. (Sabahtan beri bok atıyoruz ama, adam zaten bunun için üretmedi bu fontu, ona göre. Hehe.) Bildiğiniz gibi şimdi bile kurumsal türü olarak birçok şirket tarafından kullanılan ve şüphesiz Dünya’nın en büyük ve en istikrarlı font ailesinden birsidir.

San Francisco ise diğer yandan, modern bir yazı tipidir. İnanıyorum ki gelecek artık, bu teknolojik durumlara göre dinamik olarak yazı biçimleri tasarlatacak ve bu dijital çağ için “Dijital Yerli” yazı tiplerini de beraberinde getirecektir.

afontbbbcc

ddddeeeee


Not:
Bu konu ilginizi çektiyse daha önce konusunu makaleye aldığım HELVETICA BELGESELİ tam size göre, bence vakit geçirmeden bunu da izlenecekler listenize ekleyin derim. 🙂

Dipnot: Bu başından beri bahsettiğimiz yazı karakterini ücretsiz indirmek için ise BURAYA. 🙂


Audi Yeni Fontuyla Gönlümde Taht Kurdu

Audi‘nin benim gibi bazı yeni baskı reklamlarını yakından takip ederseniz ince bir tipografik estetiklik keşfedebilirsiniz. Otomotiv devi bu zamana dek genişletilmiş ve modifiye edilmiş Univers fontunu (yazı tipini) kullanıyordu. Audi tarafından 12 yıl önce tanıtılan bu font artık yerini AudiType‘a bıraktı.


(Üstteki eski yazı karakteri, alttaki yeni yazı karakteri.)

Aslında bazılarınıza pek farklı gelmeyecek bu iki yazı tipi. Ancak bunu tek başına durduklarında değil, her zaman yeni bir kompozisyon içinde bakmak gerektiğini unutmamak gerek. Bunu birazdan aşağıda Audi’ye ait orjinal yeni afişleri paylaşarak sizlere aktaracağım. Farkı gerçekten göreceksiniz.

Yeni yazı tipi hakkında ek açıklama:
Benim anladığım kadarıyla AudiType sıfırdan tamamen inşa edilmiş olduğu söylense de yine geçmişte iz bırakmış “Univers” karakterinin çizgisiyle devam etmekte. Onun karakteri gerçekten belli bir noktaya kadar muhafaza edilmiş olmasına rağmen, yeni yazı tipinde karakter genişlikleri ve boşluk aslında oldukça farklı. Normal ve kalın seçenekleriyle biraz daha koyu renkli, ve üst ve alt çıkıntılar küçük nokta boyutlarını en iyi şekilde okunabilmesini garantilemek için Univers karakterinden daha uzun şekilde kullanılmış. Bence hakikaten göze daha “sexy” gelen yeni bir akımı başlatmış oldular. Bir fontun basıklığı hiç bu kadar hoş gelmemişti daha önce gözüme.


(Tertemiz ve mis gibi bir etki. Olması gerektiği gibi.)


(Harika okunabirlik, sağlam görünüş ve duruş.)

Tebrikler Audi! Gönlümde yine başka bir etkiyle taht kurdun…